مديريت از ديدگاه امام رضا (ع)

علل ركود علم كلامي اسلامي

استاد مصطفي مليكان در باره علل و عوامل رکود علم کلامی اسلامی مي نويسد:

يكي از علل ركود كلام اسلامي از قرن هشتم هجري تا همين اواخر اين بوده كه آزادي بيان عقيده در درون قلمرو اسلامي، از پيروان ساير اديان و مذاهب، روز به روز، بيشتر سلب شد.

تسامح و مدارا نسبت به ظهور و بروز عقايد ديگران شرط لازم رشد علم كلام است. خواه علم فقه اين ظهور و بروز را مجاز بداند، خواه نداند.

علم كلام در فرهنگ ديني رشد مي كند كه در آن، متديّنان باور داشته باشند، كه دين براي انسان است؛ نه انسان براي دين. در چنين فرهنگي شخص متديّن نسبت خود را به دين نسبت بيمار به پزشك مي بيند. نه نسبت باغبان به باغ.

مهم ترين مسئله كلامي روز گارما- و بلكه همه روزگاران- ربط و نسبت تديّن با تعلّق است، و اين كه چگونه مي توان هم تعقّل، تفكّر و استدلال كرد و به لوازم آن ها ملتزم شد و هم در عين حال متديّن ماند. (5)

تفتيش عقايد

آيت الله موسوي تبريزي مي گويد:

 «كسي حق ندارد براي كشف تفكر و يا انديشه شخصي، او را به هر وسيله اي به اظهار عقيده مجبور كند. اصل 23 قانون اساسي صراحتاً تفتيش عقايد را ممنوع دانسته است؛ يعني نمي توان كسي را به صرف داشتن عقيده اي مورد تعرض و مؤاخذه قرار داد. در اسلام، هر انساني نسبت به اظهار تفكر و انديشه خود در هر زمينه اي آزاد است؛ يعني اسلام هيچ كس را به پذيرفتن عقيده اي مجبور نمي كند. داشتن عقيده خاص، براي هيچ كس جرم محسوب نمي شود. در شرع، قانون اساسي و قوانين عادي، جرم يك امر تعريف شده است و نمي توان عقيده خاص را جرم ناميد. (6)»

استادعلامه محمد تقي جعفري درباره آزادي تفكر مي گويد:

انديشه هايي كه در ذهن متفكران نمودار مي شود، به شرط آن كه رسيدن به واقعيات را هدف قراربدهد، هيچ گونه محدوديتي نبايد آن ها را تهديد كند.

پی نوشت ها:

5-  اطلاعات،14/4/76،مقاله:علم كلام در روزگار ما

6-  همشهري،11/8/81

در ماه های پيشين طی چند پست ديدگاه هاي چند تن از انديشمندان آزاده را درباره آزادي انديشه و بيان بررسي كرديم. اکنون نيز طی چند روز با نظريات چند نفر از صاحب نظران و متفكران در اين باره آشنا مي شويم.

جايگاه عقلانيت

حكيم بزرگ بابا افضل كاشاني مي گويد:

 «عالم درختي است كه بار و ثمر او مردم است، و مردم درختي است كه بار و ثمرة وي، «خرد» است، و خرد درختي است كه ثمرة او لقاي خداي تعالي است.(1)»

علامه شعراني در مقدمه «شرح تجريدالاعتقاد» خواجه توسي مي نويسد:

«بايد طريقة تعليم كلام را نيك آموخت كه مبناي آن اصلاً «عقل» است … در علم كلام نمي توان گفت چون پيغمبر و امام فرمودند عالم حادث است، ما هم مي گوييم حادث است … اگر به عقل، حدوث عالم را ثابت كرديم و خداي را به عقل» ثابت كرديم، اصول را مي توان ثابت كرد. (2)»

استاد اسلام شناس مرتضي مطهري نيز ثمر بخشي آموزش و پرورش را در رشد عقلي مي داند:

«اگر تعليم و تربيت منجر به رشد عقلي شد و متفكّر پرورش داد. ثمر بخش است. (3)»

معنويت در كنار عقلانيت

مصطفي ملكیان استاد انديشه ديني در گفت و گو با كتاب هفته گفته است:

 «عقلانيت اقتضا دارد كه اگر چيزي در مقام عمل آزموده نشود، ديگر نمي توان به آن متعهد ماند. معنويتي هم كه در مقام عمل آزموده نشود، نمي توان به آن پاي بند بود، چرا كه عقلاني نيست. همة هم وغم من اين است كه عقلانيت ما بدون معنويت نباشد؛ ولي در عين حال معنويت ما هم بدون عقلانيت نباشد.»

ملكيان هم چنين گفته است:

«پل تيلسين فيلسوف و متأله پروتستان مي گفت كه هر كسي خدايي دارد … خدا ممكن است براي هر فردي متفاوت باشد. خدا امري است كه هر فردي حاضر نيست كه آن را فداي هيچ چيز بكند.»

اين استاد دانشگاه همچنين تأكيد كرده است: بشر كنوني بايد يك سلسله اخلاقيات مشترك را رعايت كند و لذا بيشتر مشكلات و بحران هاي بشر كنوني به عدم رعايت اين بنيان هاي اخلاقي مشترك مي رسد. (4)

پی نوشت ها:

1-  معرفت نفس. حسن زاده آملي،ج2،ص302

2-  كشف المراد، شرح تجريد الاعتقاد،ص11

3-  تعليم و تربيت در اسلام،ص26

4-  همشهري،29/10/81

سیره علی(ع) در برخورد با باغیان و مجرمان سیاسی

 (بخشی از كتاب"گفتارهایی در حقوق اساسی كاربردی)

         ویژگی های فاشیسم

دکتر بریت، دانشمند علوم سیاسی در مقاله ای تحت عنوان “فاشیسم در مفهوم عام ” به بررسي ويژگي هاي مشترک نظام های فاشيستي پرداخته است. وي با مطالعه بر روي رژیم های فاشیستی هیتلر (آلمان)، موسولینی (ایتالیا)، فرانکو(اسپانیا)، سوهارتو (اندونزی) و پینوشه(شیلی)، دریافت که همه این رژیم ها داراي 14 ویژگی مشترک بوده اند. او این ویژگی ها را، ویژگی های معرف فاشیسم نامیده است. این مقاله در صفحه 20 شماره بهار سال 2003 مجله تحقیق آزاد، منتشر شد.

ویژگی های چهارده گانه فاشیسم:
1. خاک پرستی و ملیت پرستی قدرتمند: 

 رژیم های فاشیستی گرایش به این دارند که شعارها، نمادها، آهنگ ها، سرودها و دیگر مشخصه های کشور خود را عمده کنند و برای مردم تکرار کنند که بهترین مردم جهان هستند. در این حکومت ها نمادهای حکومتی در همه جای شهر دیده می شوند و پرچم ها و عکس های حاکمان در جای جای ساختمان ها به چشم می خورد.

2. بی ارزش شمردن حقوق بشر: 

به علت ترس از مخالفان رژیم و حفظ امنیت نظام، رژیم های فاشیستی تبلیغ می کنند که به هنگام «مصلحت» می توان حقوق بشر را زیرپا گذاشت. حکومت های فاشیستی سعی می کنند به مردم بقبولانند که شکنجه، اعدام، ترور، زندان طولانی مدت، زندان انفرادی، مجزا کردن افراد از جامعه و موارد مشابه در مواردی لازم است.

3. دشمنان و مخالفان به عنوان یک کل نمایانده می شوند: 

در نظام های فاشیستی دائما تبلیغ می شود که نظام دشمنان قسم خورده ای دارد که کاری جز توطئه برای نظام ندارند و کلیه مخالفان و ناراضیان داخلی و خارجی نیز به این دشمن ارتباط داده می شوند.

4. نظامی گری: 

حتی وقتی که مشکلات داخلی بسیاری وجود دارد، هزینه های نظامی بسیار بالا است و نیروهای نظامی و شبه نظامی دائما تقویت شده و در رسانه ها تحسین و تقدیس می شوند. این نیروهای نظامی هر لحظه ممکن است برای سرکوب ناراضیان به خیابان آورده شوند.

5. مردسالاری: 

 نظام های فاشیستی معمولا مبتنی بر عقاید مردسالارانه ای هستند که در رژیم نیز نمایانده می شوند. در این گونه نظام ها نقش های سنتی زن و مرد تقویت می شوند و طلاق و سقط جنین و همجنس گرایی شدیدا سرکوب شده، دولت خود را مسوول حفظ نهاد سنتی خانواده می داند.

6. کنترل رسانه های جمعی: 

 گاهی رسانه ها مستقیما توسط خود حکومت اداره می شوند و افراد مستقل اجازه ایجاد رسانه های جمعی مستقل را ندارند. در بقیه موارد نیز رسانه ها باید دقیقا طبق مقررات وضع شده از سوی حکومت فعالیت کنند، سانسور در این جوامع امری معمول است.

7. وسواس درباره امنیت ملی: 

ترس از به هم خوردن نظم عمومی، ابزار حکومت است برای کنترل توده های مردم.

8. رابطه عمیق دین و حکومت: 

دولت های حاکم در سرزمین های تحت سلطه فاشیسم از دین رسمی یا دین مورد پذیرش اکثریت به عنوان ابزار دستکاری عقاید عمومی استفاده می کنند. زبان دین، زبان مورد استفاده حاکمان برای سخنرانی است و با توسل به معانی دینی، خود آزادی های دینی نیز نقض می شوند.

9. حمایت از قدرت یک پارچه: 

بین قدرت های اقتصادی، صنعتی وتجاری از یک طرف و قدرت های سیاسی از طرف دیگر یک پارچگی مشاهده می شود. این قدرت ها دائما از یکدیگر پشتیبانی می کنند تا منافع هر دو طرف تامین شود.

10. سرکوب نیروی کار: 

انجمن های کارگری یا اتحادیه ها و سندیکاها دائما سرکوب شده، به تعطیلی کشانده می شوند. دلیل این امر خطرناک بودن آن ها برای حاکمان است.

11. تحقیر روشنفکری و هنر: 

حکومت های فاشیستی تمایل به تضاد با تحصیلات عالی و دانشگاه ها دارند. در این حکومت ها سانسور یا حتی بازداشت اساتید و دانشجویان امری غیرعادی نیست. آزادی بیان در هنر و ادبیات به شدت سرکوب می شود.

12. پلیس و جرایم. 

در حکومت فاشیستی، پلیس ها و نیروهای انتظامی قدرت های بی حدی را دارا هستند. از مردم انتظار می رود که نسبت به آزارهای پلیس چشم پوشی کنند و حتی در برابر پلیس از حقوق مدنی خود نیز بگذرند. معمولا این حکومت ها چندین نیروی پلیس مختلف با قدرت اعمال اراده در کل کشور را دارا هستند.

13. فساد خانوادگی سران نظام: 

رژیم های فاشیستی معمولا همیشه توسط خانواده ها یا دوستان خاصی اداره شده اند که به شکل مرتب از نفوذ یکدیگر برای حفاظت دوستان و دیگر افراد فامیل در برابر قانون استفاده کرده اند. در این حکومت ها حیف و میل و حتی دزدی اموال حکومت یا اموال با ارزش موزه ها یا منابع طبیعی غیرمعمول نیست.

14. انتخابات نمایشی: 

انتخابات در رژیم های فاشیستی ریاکارانه است. این انتخابات معمولا دستکاری می شود یا اصولا به شکلی اجرا می شود که خواسته های رهبران حکومت به کرسی بنشیند. در این شیوه انتخابات معمولا سیستم های قضایی و نظارتی خاصی برای کنترل انتخابات به شیوه ای که حاکمان می خواهند به کار گرفته می شوند.

:«اکنون شما ای فقهای شورای خبرگان و ای برگزيدگان ملت ستمديده در طول تاريخ شاهنشاهی و ستمشاهی، مسئوليتی را قبول فرموديد که در راس همه مسئوليت هاست، و آغاز به کاری کرديد که سرنوشت اسلام و ملت رنج ديده و شهيد داده و داغ ديده در گرو آن است. تاريخ و نسل های آينده درباره شما و ملت قضاوت خواهند کرد و اولياء بزرگ خدا ناظر آرا و اعمال شما می باشند:

 والله من ورائهم مُحيط و رقيب. 

کوچک ترين سهل انگاری و مسامحه و کوچک ترين اعمال نظرهای شخصی و خدای نخواسته تبعيت از هوای نفسانی که ممکن است اين عمل شريف را به انحراف کشاند، بزرگ ترين فاجعه تاريخ را به وجود خواهد آورد».

بسم الله

 1- 61 سال است که ملتی مظلوم یا آواره و یا در بندند.

2- 61 سال است که دومین مکان مقدس عالم در 2 مثلث اسیر است.

3- 61 سال است که تمدن غرب برای مهار جهان اسلام پادگان شیشه ای اسرائیل را در قلب جهان اسلام ایجاد کرده است.

4- 61 سال است که مسلمانان جهان  نتوانسته اند یک سطل آب بر سر این زادگان سامری بریزند!!

5- 61 سال است که اسرائیل هر روز آتشی جدید به پا می کند.

6-  از آنجا که تمام استراتژیست های وابسته به لژهای فراماسونری و طراحان پروژه اسرائیل از جمله ساموئل پی هنگ تینگتون ایران را قلب نمدن جهان اسلام می دانند مسلما اسرائیل دشمن اصلی ایران و ایرانی است و حتی برای اقلیت های مذهبی ایرانی.

7- مسلما حمایت مادی معنوی از کسانی که درخط مقدم مبارزه با اسرائیل قرار دارند نه تنها واجب شرعی ، که وظیفه ملی است .

8- 61 سال است که عده ای در دل جهان اسلام از پشم کینه ملت های خاور میانه به اسرائیل برای خود کلاه می بافند !!

9- 61 سال است که غضنفرها و خاله خرس های جهان اسلام آب به آسیاب اسرائیل می ریزند.

10- 61 سال است که عده ای منافقانه خود را بین صفوف مبارزان با صهیونیسم جا می کنند.

11- 61 سال است که ظالمان و آدمکشان در جهان اسلام به توصیه ماکیاولی برای موجه جلوه دادن و توجیه جنایات خود به حمایت ظاهری از آرمان فلسطین می پردازند.

اما بعد...                                    

در کامنتی در جواب پست "چرا روز قدس سبز بودم" این حقیر در وبلاگ انتقادات دهم فرموده بودید که با الفاظ بازی می کنم و نه استدلال به برهان.

جهت اطلاع حضرت عالی عرض می کنم بنده در سال 2004 به مدت 4 ماه و نیم در شهر دمشق خیابان مزه اتستراد جنب مسجد جامع اکرم بنا فنانین زندگی کرده ام.

و حداقل شش بار به  لبنان ( دو بار احتصاصا به جنوب و بقاع غربی) سفر کرده ام که در شهر صور در هتل موروکس اقامت گزیده ام و یک بار هم میهمان کمیته امام خمینی در شهر بعلبک بوده ام. پرچم حزب الله را هم از آقای علی بدوق  از اهالی شهر صور که برادر 2 شهید است در آوریل 2004 هدیه گرفتم.

 برای بازدید از شهر ویران شده قنیطره در دامنه جبل الشیخ دست به دامن وابسته نظامی وقت جمهوری اسلامی در سوریه شدم که لزومی نمی بینم نامشان را قید کنم .

برادر من مکتوبات حقیر در وبلاگ انتقادات دهم نه بر اساس الفاظ که بر اساس مشاهدات عینی ام بوده

هرچند که مطمئنم جناب عالی بر خلاف بنده اساسا از ریشه اختلافات بین جهاد اسلامی و حماس بی اطلاعید و تصور می کنید که این دو جنبش یکی هستند و باهم اختلافی ندارند.

یا بر خلاف من تفاوت بین جبهه شعبیه و جبهه دیمقراطیه  را نمی دانید.

یا برخلاف من اختلاف دیدگاه های بین ابومازن و مروان برغوثی را نمی شناسید

یا بر خلاف من و 99% فلسطینی ها تحت تاثیر تبلیغات کیهانی، یاسر عرفات را خائن می دانید!

به هر حال برادر من! شما با یک حزب اللهی 8 سیلندر طرف هستید، نه بک سوسول شهرک غربی. (هرچند که مطمئنم بسیاری از همین سوسول قرتی ها اگر جبهه جهاد حقیقی باز بشود ، به مراتب از بنده و شماي مدعی ، مجاهدترند.)

اگر  می گویم اول ایران بعد فلسطین در واقع فقط به تکرار شعار راه قدس از کربلا می گذرد حضرت امام می پردازم.

من سبز بودم چون می خواستم جنس شعار مرگ بر اسرائیلم روح اللهی باشد و نه صدامی .

من سبز بودم چون بین مشی صادقانه سید حسن نصرالله و رفتار منافقانه جرج حبش، سید حسن را انتخاب کردم.

من سبز بودم چون نمی خواستم دوست مردم اسرائیل باشم.

من سبز بودم چون از ریا و دروغ متنفرم!

دوست نادیده، بنده همانقدر که به سنگ هایی که در روستای بواب فاطمه به صورت نمادین به درون سرزمین های اشغالی پرتاب کرده ام افتخار می کنم ، به حضور سبز امسالم در روز قدس.

به در پایان امیدوارم که از این پس به جای  حق مطلق دانستن خود  وتکفیرو کذاب خواندن دیگران اندکی انصاف پیشه کنید .

والسلام

اکنون دیگر علی(ع) در میان ما نیست. اما میراث گرانبهای او ، شيوه زندگي ، حكومت و رهنمودهاي او براي رهروان او در برابر ما گشوده است. اگر علي نيست ، راه علي باز است .  

ضمن عرض تسلیت به مناسبت این ايام و لیالی جانسوز و جگرافروز ، آخرين سفارش هاي تحول آفرين و بنيادين آن پيشواي راستين به همه انسان هاي حق جو و حقيقت پوي تاريخ تقديم مي شود .

 اين شما و اين گزيده اي از عصاره رهنمودهاي او در واپسين لحظات عمر پر بركت او ، وصاياي آن حضرت به شما و من !التماس دعا !

وصيت‎نامه حضرت علي عليه‎السلام

در آخرين لحظات عمر

از وصاياى حضرت علي عليه‎السلام در واپسين دم حيات مى‎توان به وصيت گهربار ذيل اشاره نمود.

بسم الله الرحمن الرحيم 

اين آن چيزى است كه على پسر ابوطالب وصيت مى‎كند: به وحدانيت و يگانگى خدا گواهى مى‎دهد و اقرار مى‎كند كه محمد بنده و پيغمبر اوست، خدا او را فرستاده تا دين خود را بر ديگر اديان پيروز گرداند. همانا نماز، عبادت، حيات و زندگانى من از آن خداست. شريكى براى او نيست، من به اين امر شده‎ام و از تسليم شدگان اويم .

فرزندم حسن! تو و همه فرزندان و اهل بيتم و هر كس را كه اين نوشته من به او رسد ، به امور ذيل توصيه و سفارش مى‎كنم :

1- تقواي الهى را هرگز از ياد نبريد، كوشش كنيد تا دم مرگ بر دين خدا باقى بمانيد.

2- همه با هم به ريسمان خدا چنگ بزنيد، و بر مبناى ايمان و خداشناسى متفق و متحد باشيد و از تفرقه بپرهيزيد، پيغمبر فرمود: اصلاح ميان مردم از نماز و روزه دائم افضل است و چيزى كه دين را محو مى‎كند، فساد و اختلاف است .

3- ارحام و خويشاوندان را از ياد نبريد، صله رحم كنيد كه صله رحم حساب انسان را نزد خدا آسان مى‎كند.

4- خدا را! خدا را!  درباره يتيمان، مبادا گرسنه و بى سرپرست بمانند.

5- خدا را! خدا را! درباره همسايگان، پيغمبر آن قدر سفارش همسايگان را فرمود كه ما گمان كرديم مى‎خواهند آن ها را در ارث شريك كند.

6- خدا را! خدا را! درباره قرآن؛ مبادا ديگران در عمل كردن، بر شما پيشى گيرند.

8- خدا را! خدا را! درباره كعبه، خانه خدا، مبادا حج تعطيل شود كه اگر حج متروك بماند، مهلت داده نخواهد شد و ديگران شما را طعمه خود خواهند كرد.

9- خدا را! خدا را! درباره جهاد در راه خدا، از مال و جان خود در اين راه مضايقه نكنيد.

10- خدا را! خدا را! درباره زكات؛ زكات آتش خشم الهى را خاموش مى‎كند.

11- خدا را! خدا را! درباره ذريه پيغمبرتان، مبادا مورد ستم قرار گيرند.

12- خدا را! خدا را! درباره صحابه و ياران پيغمبر، رسول خدا (صلى الله عليه و آله) درباره آن ها سفارش كرده است .

13- خدا را! خدا را! درباره فقرا و تهيدستان، آن ها را در زندگى شريك خود سازيد.

14- خدا را! خدا را! درباه بردگان، كه آخرين سفارش پيغمبر درباره اين ها بود.

15- در انجام كارى كه رضاى خدا در آن است بكوشيد و به سخن مردم (در صورتي كه مخالف آن هستند) ترتيب اثر ندهيد.

16- با مردم به خوشى و نيكى رفتار كنيد ، چنان كه قرآن دستور داده است .

17- امر به معروف و نهى از منكر را ترك نكنيد؛ نتيجه ترك آن اين است كه بدان و ناپاكان بر شما مسلط خواهند شد و به شما ستم خواهند كرد، آنگاه هر چه نيكان شما دعا كنند، دعاى آن ها برآورده نخواهد شد.

18- بر شما باد كه بر روابط دوستانه ما بين خويش بيفزاييد، به يكديگر نيكى كنيد، از كناره‎گيرى و قطع ارتباط و تفرقه و تشتت بپرهيزيد.

19- كارهاى خير را به مدد يكديگر و به اتفاق هم انجام دهيد، از همكارى در مورد گناهان و چيزهايى كه موجب كدورت و دشمنى مى‎شود، بپرهيزيد.

20- از خدا بترسيد كه جزا و كيفر خدا شديد است .

خداوند همه شما را در كنف حمايت خود محفوظ بدارد و به امت پيغمبر توفيق دهد كه احترام شما (اهل بيت) و احترام پيغمبر خود را پاس بدارند. همه شما را به خدا مى‎سپارم . سلام و دورد حق بر همه شما ... .(1)  

 بعضى ديگر گفته‎اند:(2) آخرين فرمايش ايشان اين آيه شريفه بود: 

و من يعمل مثقال ذره خيراً يره و من يعمل مثقال ذره شرا يره.(3)

البته گروهى ديگر ذكر كرده‎اند(4) كه حضرت ابتدا به فرشتگان خدا سلام داد، سپس اين آيات را زمزمه فرمود كه: 

 المثل هذا لليعمل العاملون،(5) يعنى براى چنين لحظاتى بايد عمل كرده و بكوشند. 

 و ان الله مع الذين اتقوا و الذين هم محسنون (6) يعنى خدا با مردمى است كه عمر خود را به تقوا و پرهيزكارى گذراندند و مردمى كه همواره كار نيك مى‎كنند. 

آنگاه در واپسين دم حيات فرمود: 

 اشهد ان لا اله الا الله وحده لا شريک له و اشهد ان محمد عبده و رسوله .

پي‎نوشت‎ها:

1- مقاتل الطالبين، صص 44 – 28، ابن اثير، ج 3، صص 197 – 194، مروج الذهب، ج 2، صص ‍ 44 –40 .

2- انساب الاشراف، ص 499.

3- زلزال /8 – 7 .

4- بعثت، غدير، عاشورا/ مهدى، محمدرضا حكيمى، ص 84 .

5- صافات / 60 .

6- نحل/ 129 .

برگرفته از کتاب شبى در پايتخت بهشت، بيژن شهرامى .

گروه دين و انديشه تبيان، هدهدي .

امروز بیستم ماه مبارک رمضان و شب قدر و شب شهادت مولا علی علیه السلام است. ضمن عرض تسلیت و آرزوی قبولی طاعات و عبادات ، از همه شما التماس دعا دارم.

 آیت الله طالقانی(ره) روحانی راستین اسلام

امروز ۱۹ شهریور ماه و  سال روز درگذشت نابهنگام آیت الله سید محمود طالقانی است . او که در سال ۱۲۸۵ به دنیا آمده بود در ۱۹ شهریور سال ۱۳۵۸ در حالی که همه از بند رسته های دوران حاکمیت استبداد دل به اندیشه های راهگشای او بسته بودند ، به طور ناگهانی و نا باورانه خبر پر کشیدن این پرستوی مهاجر را شنیدند . پدر ایشان نیز یک روحانی بود،  ولی از ساعت سازی ارتزاق می کرد .

     برای آشنایی بیشتر با اندیشه های مترقیانه این اندیشمند مسلمان و مفسر قرآن ضمن بزرگداشت نام و یاد ایشان برگزیده ای از سخنانشان را در موقعیت های مختلف به بررسی می نشینیم :

    " فرزندان من ! نمی خواهم مبارزه گروه های مختلف را نادیده بگیرم . شما فرزندان من هستید . من دلم برای شما می تپد . در زندان از هر گروه که می شنیدم جلوی تیر گذاشته اند، مثل این که به قلب من تیر می زدند ." 

(از آزادی تا شهادت- ص۶۵)

     شما می توانید یک خانواده سالم تشکیل بدهید . این کار استبداد و استعمار است که همه با نظر وحشت و بدبینی به هم نگاه می کنند . ما یک خانواده هستیم و باید با هم بسازیم . اختلافات در حد یک خانواده باشد  نه بیشتر . "  (همان- ص۱۰۰)

         " اگر این محیط آزادی را قدردانی نکنیم و آن را محیط عقده گشایی و عناد و به هم ریختگی و موضع گیری قرار بدهیم ، نتیجه اش پیدایش مستبدین است . " (همان -ص۲۷۱)

      " این آن را تکفیر می کند . این به آن می گوید:"مرتجع" و آن به این می گوید: "انحرافی!"....باید از همان قدم اول پرچم رحمت را بلند کنیم. " (همان - ص۲۱۷)

     " هیچ حزب و جمعیتی هم حق ندارد برای خودش سهم بزرگ تری در نظر بگیرد و  این جهت حکومت را در انحصار خود بگیرد ." (همان- ص۶۷)

     "مکتب پرستی یک نوع بت پرستی است." (همان- ۳۲)

    " این ملت دنبال مکتب نیست ، دنبال آزادی است . " (همام- ص۴۵)

    " اگر این ایده ئولوژی بت شد ، خودش مخرب است ." (همان- ص۵۶)

    "روشنفکران ما دچار شرک مترقی هستند." (سروش -۲۱)

    " مسائل اجتماعی و مسائل انسانی با فرمول حل نمی شود . دانشگاهی های ما و طلبه های ما همه اش دچار فرمول اند ."   (از آزادی تا شهادت- ص۱۸۰)

     آیت الله طالقانی آرزو داشت روحانیان روزی مسئولیت های اجرایی را ترک گویند( به جز موارد استثنایی) و به مساجد برگردند و بر کارها نظارت نمایند.

(همان- صص ۴۳۹- ۴۶۹)

   ایشان در سال ۱۳۳۴نوشت : "

      " هر مسئله و طرح و مرام اجتماعی که خودسران را محدود نماید  و جلوی اراده آنان را بگیرد ، قدمی به هدف پیامبران و اسلام نزدیک تر است . ولی مقصود نهایی نیست . مشروطیت و دموکراسی و سوسیالیسم همه این ها به معنای درست و حقیقی خود گام هایی پی در پی است که ما را به نظر نهایی نزدیک می نماید."           ( مقدمه " تنبیه الامه و تنزیه المله" -ص۱۰) 

       و در سال ۱۳۵۸ نوشت :

     "  هر انقلاب علیه ظلم  علیه استبداد و علیه استعمار در هر کجای دنیا که باشد، از نظر ما یک انقلاب اسلامی است . چرا که روح اسلام در جهت رفع ظلم از همه انسان ها و مظلومین است." (از آزادی تا شهادت- ص۲۶۳)

       " اگر مخالفین نیامدند از آن ها دعوت کنید تا مجلس قانون اساسی یک بعدی نباشد . " (سروش-۲۱)

       " حکومت اسلامی بر مبنای آزادی و دموکراسی است و کمونیست ها هم در گفتن مسائلشان و هم در تشکیلاتشان آزاد هستند ." (از آزادی تا شهادت- ص۶۴)

      " شما جوانان هر مسلکی که دارید فطرتتان پاک است . ایرانی اصیل هستید . همه این ها را من می دانم . بهتر از خودت می دانم . سال ها با تو بوده ام . ای جوان مذهبی ! کمونیست! می دانم دردت چیست." ( همان -  ص ۴۵)

     او حتی کمونیسم را مولود استبداد سیاسی و اجتماعی و دینی می دانست .    (سخنرانی فیضیه -سروش-۲۱)

       " قرآن و مراجع دینی می خواهند شخصیت زنان حفظ شود . مسئله این است . هیچ اجباری در کار نیست. مسئله محدود کردن زن ها نیست . مسئله چادر نیست . حالا این که روسری سر کنند یا نکنند . باز هم هیچ کس اجباری در این کار نکرده است . اجباری حتی برای زن های مسلمان نیست . چه اجباری؟! وقتی نسبت به آن ها این طور نیست برای اقلیت های مذهبی مسیحی  زردشتی و یهودی ( که البته خود مقید به حجاب روی همان سنن ایرانی که از قبل بوده هستند) برای آن ها اجباری نیست ." (از آزادی تا شهادت-صص۱۰۹ -۱۱۲) 

       " در مکتب های شرق و غرب اقتصاد حاکم برآزدی است ، ولی در اسلام آزادی حاکم بر اقتصاد است ." (همان-ص۴۶۴)

     " ما هیچ وقت در اسلام نمی توانیم تحمل کنیم که استبداد جایش را به یک حزب و یا استبداد دیگری بدهد. " ( همان-ص۷۸)

     آیت الله طالقانی  بر این باور پای می فشرد که :

      " هیچ کس نباید چنین ادعایی کند که آنچه می گوید و می اندیشد مطابق واقع است ."

      " شماها که حرف های مرا گوش می کنید، نباید تعبدا قبول کنید . شما مسئولید و باید بگویید اینجا اشتباه کردی ."

       دکتر علی گلزاده غفوری معتقد بود : 

 " آرزوی کامل طالقانی این بود که یک اسلام بی متولی نشان دهد ."(سروش-۲۱)

      طالقانی می گفت: " اسلام با تنگ نظری درست در نمی آید." (سروش-۲۱۹ )

      "  سینه مستبد با اراده خدا تضاد دارد ." ( از آزادی تا شهادت-ص۲۴۶)

       طالقانی در واپسین خطبه نماز جمعه تهران گفت :

        "...خودخواهی و خودرایی را کنار بگذاریم . گروه خواهی  فرصت طلبی و تحمیل عقیده یا خدای نخواسته استبداد زیر پرده دین را کنار بگذاریم و بیاییم با مردم  با درد مندها  رنج کشیده ها و با محروم ها هم صدا شویم . " (همان-ص۳۱۹)

در صورت تمايل در اين لينك به وبلاگ حكايات حكيمانه نمره دهيد:

 http://weblogebartar.mihanblog.com/

 که به خویش ایمان دارد ارزش دارد.

چقدر ما را تحقیر کرده اند! نظام اجتماعی و تربیتی را نگاه کنید. از خانواده به بعد همین طور است.

 به قدری ما را تحقیر کرده اند که چیزهایی را به عنوان امکانات قدرت خودمان، برای خود، نمی شناسیم که حتی بچه های حیوانات این قدر خودشان را عاجز نمی بینند! حتی از این که حرفمان را بگوییم، انتقاد کنیم، سوالی بکنیم، عاجزیم. سراپای وجودمان ، عجز است. در تصورمان نمی گنجد که عرضه انجام کار کوچکی را داشته باشیم. این قدر نسبت به شخصیت خودمان بی ایمانیم و کوچکیم! و مسلما َ نسلی و آدمی که خودش، خودش را کوچک بشمارد، کوچک هم هست. 

برای این که بتوانی دیگری را به صورت برده خودت تسلیم کنی، اول باید تحقیرش کنی، به نحوی که خودش باور کند از نژاد و ذات و خاندان پست است. آن وقت است که پستی برایش نه تنها چندش آور نیست، بد نیست که با تمام التهاب و آرزو و عشق و التماس می اید به بردگی تو و پناه می آورد به اربابی تو!

مگر ما را، ما دنیای سومی ها را چه کار کرده اند ؟ اول مذهبمان،زبانمان،ادبیاتمان، فکرمان،

گذشته مان، تاریخمان و اصلا َ نژادمان را و همه چیزمان را چنان تحقیر کردند و ما را به قدری

 آدم های دست دوم حساب کرده اند که ما نشستیم خودمان،خودمان را مسخره کردیم ! و در عوض، خودشان را آن قدر برتر و بالاتر و عزیزتر نشان دادند، به ما باوراندند که ما تمام تلاش و دعوت و مبارزه مان برای نوکری فرنگ شد. تا این که ادای آن ها را در بیاوریم، شبیه به آن ها حرکت کنیم، حرف بزنیم، راه برویم. حتی تحصیل کرده دانشمند ما از این که زبان فارسی را از یاد برده، افتخار می کند. این همه خریت ؟! آخر خریت هم نمی شود گفت که به خر توهین می شود ! آدم این قدر در بی شعوری افتخار بکند. در ندانستن ، در فراموش کردن ؟! خیلی عجیب است نه این که در فرا گرفتن زبان فرنگی افتخار بکند، در این که زبان خودش یادش رفته و بعضی چیزها را نمی داند، افتخار می کند. تا این حد عاجز و ذلیل .

                 ( یادی از شهیدان رجایی و باهنر) /۱

« ...من چندین ماه با یک زیر پیراهن در یک سلول نمناک و بدون آفتاب (در زمستان) ساخته ام .در حالی که رطوبت نصف دیوارش را گرفته بود . یک پتو هم نداشتم که روی انداز یا زیراندازم شود و من با آن وضع دردناک ساخته و خو گرفته ام و به مشابه آن عادت دارم . برایم غیر عادی نیست . غیر ان برایم غیر عادی است . پس خیلی دوست دارم در حالت نخست وزیریم نیز با همان اوضاع و احوال باشم و شرایط کارم با گذشته تفاوت نکرده باشد . چرا که وقتی شب را سر بر بالین می گذارم ، مي خواهم نباشند محروماني كه من از حال آن ها غفلت كرده باشم!!» 

                                                                (شهید رجایی) 

امروز هشتم شهريور و سالروز انفجار دفتر نخست وزيري و شهادت دو يار دلسوز و هنرور رجايي و باهنر است. عنان قلم را رها مي كنيم و فرازي را پا به پاي او مي پيماييم و سپس سري به كوچه باغ هاي خاطره مي زنيم . باشد تا ياد سُرخ آن سبزانديشان خون طراوت را در رگ هاي پژمرده زمانو برگ هاي افسرده زمين جاري سازد .

                ای گل تو دوش داغ صبوحی چشیده ای

                 ما آن شقایقیم که با  د ا غ  زا د ه ا یم

او جوانه ای بود از تبار عارفان عاشق و شکوفه ای از تیره شقایق .

او از عشیره عاشورا بود و نوایی از نای نینوا .

بر دل داغی از لاله داشت ، اما بر دل ها داغي از آلاله مي كاشت . صد زخم از دشنه دشمن بر جان داشت ، اما صد شكوفه از رياحين رحمت بر زبان .

لب تشنه داشت و دل بر لبه دشنه . اما از لبش صد جويبار محبت مي خروشيد و در دلش هزار چشمه مودت مي جوشيد .

دفتر سبز لبانش بهارآفرين بود و كلامش آتشين .

تشنه زلال معارف بود ، اما نه تشنه جرعه اي از آب ، كه تشنه جامي از آفتاب.

به ابر ، سخاوت مي آموخت و به صبر، مقاومت .پايداريش صبر را خسته مي كرد و جان را وارسته . در زير شكنجه نستوه بود و شكنجه گر را به ستوه مي آورد .

او صداي شكستن دل را مي شنيد و زبان اشك را مي فهميد . آه محرومان را تعبير مي كرد و نگاه مظلومان را تفسير . لاله ها را مي شناخت و اخگر عشق سرخشان را در دل مي گداخت . با عشق شقايق ها نسبت داشت و بذر محبت خود را در هر سينه مي كاشت .

اين بلور بغض پابرهنگان بود كه در فريادش مي شكست ...و اين گونه بود كه سخنش بر عمق جان دردمندان مي نشست .

ناله هاي شبگيرش را با حلقه هاي زنجير گره مي زد . هر حلقه زنجير هزار خاطره خطر در خاطر داشت و هزار فاجعه درد در باور .

ساغر جانش لبريز از باده آفتاب بود و سرشار از عطر ناب . شب هاي زندان را با اشك هاي ريزان ، ستاره باران مي كرد . در خلوت يار گوهر اشك مي افشاند و بر دامن سياه شب مرواريد ستاره مي نشاند .

غرورش را مي شكست تا دل هاي رنجور را نشكند . مردم را چون مردمك ديده مي نواخت و از صميم دل بدانان نرد عشق مي باخت .

او ستاره سرخي بود كه در پگاهي سپيد از چشم آبي آسمان چكيد . بر دامن سپيد محبت روييد و بر شاخه سبز همت باليد . آن قدر چشم بر آسمان دوخت تا در شعله شوق يزدان سوخت .

ديار فنا را ديد و يار بقا را برگزيد . به خاك دل نبست و سرانجام به رود ابديت پيوست .

نيلوفر نو انديش نياز بود . از بستر تيره خاك روييد و به ساقه سپيد افلاك پيچيد . در فصل سبز جوانمردي گل داد و در موسم سرخ ايثار به برگ و بار نشست . از هر شاخسارش صد سبد شكوفه آگاهي بر زمين فروريخت و صحن و سراي شهر را به عطر آزادي آميخت . 

...ادامه دارد 

برای گسترش فرهنگ کتاب خوانی

بسیاری از هم اندیشان و دردآشنایان از فقر فرهنگی و بیگانگی جامعه ما با مطالعه می نالند . اما کمتر دیده یا شنیده ایم که در نیل به این هدف کسی دری گشوده یا راهی پیموده باشد. به گفته کنفوسیوس به جای نفرین به تاریکی بهتر است شمعی بیفروزیم . 

بر این اساس من بر آن شدم تا با تهیه و تدوین طرحی نخستین گام - هر چند خام - را بردارم .

در جامعه ما هر روزه بسیاری از شهروندان در اتاق های انتظار یا صفوف بی شمار ساعت های مدیدی از عمر و وقت خود را ناگزیر ، بیهوده می گذرانند. مطب پزشكان ، درمانگاه ها ، بيمارستان ها ، بانك ها ، آرايشگاه ها و صف هاي طولاني تهيه ارزاق و...برخي از مكان هايي هستند كه روزانه اوقات ارزشمند مردم ما را تلف مي كنند. به باور من مي شود با تهيه و عرضه خواندني هاي مناسب نسبت به بهينه كردن اين ساعات عمر اقدام كرد.  

« فرهنگ اندیشان » نام پیشنهادی من برای گروهی دلسوز است که با داشتن دغدغه کار فرهنگی اجرای این پیشنهاد را پی می گیرند .براي اجراي اين طرح پيشنهاد مي كنم بسته اي حاوي چند كتاب و خواندني مفيد و مناسب - در حد متوسط - تهيه كرده به همراه نامه زیر توسط یک یک از افراد گروه در گام نخست به مطب پزشکان تحویل داده شود. 

با مطالعه این نامه و پرسشنامه ضمیمه روش کار بیشتر تبیین می شود.

نامه به عنوان پزشکان و دعوت به همکاری با اجرای طرح:

لطفا بقیه طرح را در ادامه مطلب مطالعه فرمایید .

              رمضان نور و فیضان سرور

یا ایها الذین آمنوا کتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم لعلکم تتقون

                                                                         (بقره ، ۱۸۳)

اي اهل ايمان ! روزه بر شما واجب شده همان گونه كه بر پيشينيان شما واجب شد ، شايد تقوي پيدا كنيد .

چه دلنشين است شكفتن گل تكبير بر فراز شاخساران مناره هاي منير !

چه دلنواز است دسته گل هاي اذان از فراز گلدسته هاي ايمان !

چه روح بخش است عطر روحاني نسيم نجواگر پيچيده در كوچه باغ هاي سحر !

چه سكرآفرين است هواي عطرآگين پنجره هايي كه در سحرگاهان به بوستان صفا و صداقت گشوده مي شود !

چه سعادت آفرين است افروختن چراغ تقوي در دل و طرد غير خدا از اين منزل !

چه مشكبيز است نفس مشكبوي روزه داران و چه عنبر آميز است گل روي ايشان!

چه رمزآميز است راز روزها و روزه هاي مشكبيز رمضان و شبح شب هاي شورانگيز آن !

چه طراوت بخش است تراوش آواي تلاوت قرآن از حنجره پنجره هاي روشن سحرگاهان !

چه فرح بخش است پرواز بشر در آغاز سحر از ملك تا ملكوت و از لوت تا لاهوت!

چه دلخراش است انشقاق سيماي سيمين بدر در شب هاي خون رنگ قدر!

...و چه جانكاه است اندوه ماه منور منشق در محراب عبوديت حق !

رمضان ، ماهي است كه هر لحظه اش حامل هودجي از هور و محملي از نور است .

عطر ثانيه ها در طول زمان مي پراكند و عرض زمين را مي آگند .

در اين ماه از در و ديوار شهر شميم شفابخش شوق حق مي تراود و نسيم نوازشگر نماز و نيايش قادر مطلق مي وزد.

در كوچه هاي شهر ، جويباران جمال و جلال حق در جريان است و نهرهاي رحمت و مغفرت در سيلان .

در اين ماه درهاي بهشت را به روي دنيا گشوده اند و فرشتگان دامن دامن شكوفه هاي شفاعت و سبدسبد رياحين رحمت بر سر و روي عالميان نثار مي كنند.

در اين ماه خار كينه ها در دشت سينه ها مي خشكد و آيين محبت در آيينه فطرت ريشه مي كند . گياه رذايل در كشتزار دل مي پژمرد و غنچه هاي فضايل در باغچه اين منزل مي شكفد .

در رمضان ، مومنان ، ايثار نثار مي كنند و علي(ع) ، ثار !

پذيرش دعوت " الله " در ضيافت" الله "، در شهر " الله "بر خلق " الله " مبارك باد !

                                                                              شفیعی مطهر